Laureaci stypendium w roku akademickim 2023/2024

dr inż. Małgorzata Górka
Nazwa projektu: „Wykorzystanie metod i narzędzi zarządzania jakością w wybranym przedsiębiorstwie”.

Cel projektu

Celem projektu było zbadanie możliwości wykorzystania wybranych metod i narzędzi zarządzania jakością w praktyce funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego oraz identyfikacja przyczyn problemów jakościowych występujących w procesie produkcji odzieży. Projekt zakładał analizę rzeczywistych uwarunkowań organizacyjnych i technologicznych przedsiębiorstwa oraz ocenę wpływu stosowanych narzędzi jakości na ograniczenie liczby niezgodności, poprawę terminowości realizacji zamówień oraz wzrost satysfakcji klientów. Dodatkowym celem było wskazanie działań usprawniających, możliwych do wdrożenia w badanym przedsiębiorstwie, które w dłuższej perspektywie mogłyby przyczynić się do ciągłego doskonalenia procesów, redukcji strat oraz poprawy efektywności zarządzania jakością.

Metodologia badań

Badania przeprowadzono z wykorzystaniem metody studium przypadku (case study), co umożliwiło szczegółową analizę procesów produkcyjnych w wybranym przedsiębiorstwie z branży odzieżowej. Zastosowano podejście jakościowe, oparte na analizie rzeczywistych danych organizacyjnych i produkcyjnych.

W ramach projektu wykorzystano następujące metody i techniki badawcze:

  • analizę dokumentacji przedsiębiorstwa (dokumenty wewnętrzne, dane produkcyjne, informacje dotyczące reklamacji),
  • wywiady pogłębione z kadrą kierowniczą oraz pracownikami zaangażowanymi w proces produkcyjny,
  • obserwację bezpośrednią przebiegu procesu produkcji odzieży,
  • audyt wstępny, którego celem było rozpoznanie warunków pracy oraz głównych problemów jakościowych.

Do analizy problemów jakościowych zastosowano narzędzia zarządzania jakością, w szczególności:

  • diagram przyczynowo-skutkowy Ishikawy, służący do identyfikacji źródeł niezgodności,
  • metodę 5Why, umożliwiającą dotarcie do przyczyn źródłowych problemów,
  • analizę SWOT, pozwalającą na ocenę mocnych i słabych stron przedsiębiorstwa oraz szans i zagrożeń otoczenia.

Badania miały charakter empiryczny i były realizowane w określonym przedziale czasowym, co zapewniło aktualność i wiarygodność uzyskanych wyników.

W wyniku przeprowadzonych analiz:

  • zidentyfikowano główne problemy jakościowe, takie jak wymiary wyrobów poza dopuszczalną tolerancją, wady estetyczne odzieży oraz opóźnienia w realizacji zamówień,
  • ustalono przyczyny źródłowe niezgodności, związane m.in. z czynnikiem ludzkim (brak szkoleń, rutyna pracy), organizacyjnym (brak instrukcji stanowisk, niewystarczająca kontrola międzyoperacyjna) oraz technicznym,
  • wskazano obszary wymagające doskonalenia, w tym zarządzanie personelem, organizację procesów produkcyjnych oraz system zaopatrzenia.

Efektem projektu było również:

  • zaproponowanie działań usprawniających, takich jak wdrożenie systemu sugestii pracowniczych Kaizen oraz wizualnych narzędzi zarządzania (Kanban),
  • wykazanie, że proste i nisko kosztowe narzędzia jakości mogą skutecznie wspierać proces ciągłego doskonalenia w małych i średnich przedsiębiorstwach,

dostarczenie praktycznych wniosków dla menedżerów i specjalistów ds. jakości.

Rezultaty badań

Najważniejszym rezultatem projektu było opracowanie i opublikowanie publikacji naukowej, w której przedstawiono wyniki badań empirycznych dotyczących praktycznego zastosowania metod i narzędzi zarządzania jakością w przedsiębiorstwie produkcyjnym.

Linki

Portal Ludzie Nauki: dr inż. Małgorzata Górka


dr inż. Jolanta Baran
Nazwa projektu: „Kierunki innowacyjnych zmian technologicznych niszowych przetworów mlecznych w opinii konsumentów z województwa podkarpackiego”.

Cel projektu

Przedmiotem badań  były kierunki innowacyjnych zmian technologicznych niszowych przetworów mlecznych w opinii konsumentów z województwa podkarpackiego.

Badania miały na celu wyjaśnienie roli jakości w kształtowaniu popytu na niszowe produkty mleczne oraz identyfikację możliwych do zastosowania przez producentów innowacji technologicznych, które mogą stanowić istotną stymulantę wzrostu popytu.

Tak zakreślony obszar eksperymentu wpisuje się w problematykę badawczą dwóch dyscyplin: nauki o jakości i zarządzania jakością oraz towaroznawstwa produktów żywnościowych.

Metodologia badań

Badania zostały wykonane metodą sondażu z wykorzystaniem papierowego kwestionariusza ankietowego. Objęto nimi 500-600 mieszkańców wszystkich powiatów woj. podkarpackiego. Kwestionariusz zawierał szczegółowe pytania na temat oczekiwań konsumentów. Wykonano  wielowymiarową analizę statystyczną z wykorzystaniem metod analizy opisowej, metod weryfikacji hipotez statystycznych, metod badania siły współzależności i modelowania matematycznego oraz metod taksonomicznych.

Rezultaty badań

Rezultatem badań są dwa opracowania naukowe.

Linki

Portal Ludzie Nauki: dr inż. Jolanta Baran


dr inż. Magdalena Dykiel
Nazwa projektu: „Wpływ marynat octowych na właściwości reologiczne mięs”.

Cel projektu

Celem badań było określenie wpływu marynat octowych na właściwości reologiczne mięs. Surowiec badań stanowiło mięso surowe. Próbki mięs marynowano różnymi rodzajami octów.

Metodologia badań

Analizę profilu tekstury przeprowadzono przy użyciu analizatora tekstury TexVol TVT-300XP/XPH. Analiza profilowa parametrów teksturometrycznych pozwoliła na przybliżoną ocenę specyficznych odczuć konsumenta. W zetknięciu z produktem uwzględniono: twardość, sprężystość, żujność, gumowatość, adhezyjność, kohezyjność, odbojność, ścięgnistość.

Rezultaty badań

Uzyskane wyniki opracowano statystycznie i wykorzystano w publikacjach naukowych oraz przedstawiono na konferencjach naukowych.

Linki

Portal Ludzie Nauki: dr inż. Magdalena Dykiel


dr Joanna Grzesik-Gąsior
Nazwa projektu: „Determinanty zachowań zdrowotnych oraz obrazu ciała kobiet ciężarnych”.

Cel projektu

Celem projektu było określenie klinicznych i psychospołecznych uwarunkowań zachowań prozdrowotnych w ciąży oraz zbadanie roli obrazu ciała i zasobów psychologicznych (w szczególności poczucia własnej skuteczności) w kształtowaniu tych zachowań. Dodatkowo, oceniono znaczenie percepcji przekazów medialnych dotyczących ciąży jako potencjalnego czynnika sprzyjającego lub utrudniającego podejmowanie zachowań prozdrowotnych.

Metodologia badań

Badanie przeprowadzono wśród kobiet ciężarnych powyżej 18 roku życia w kilku województwach w Polsce w oparciu o metodę sondażu diagnostycznego z użyciem standaryzowanych narzędzi tj. skali zachowań zdrowotnych w ciąży, kwestionariusza oceny ciała, kwestionariusza poczucia własnej skuteczności oraz kwestionariusza autorskiego obejmującego dane socjodemograficzne, informacje o przebiegu ciąży i pytania dotyczące postrzegania wizerunku kobiet ciężarnych w mediach. Analizy obejmowały statystykę opisową oraz modele wielowymiarowe w celu oceny zależności między obrazem ciała, samooceną skuteczności i zachowaniami zdrowotnymi.

Rezultaty badań

W ramach projektu badawczego przeprowadzono badanie ilościowe wśród 921 kobiet ciężarnych. Wykazano, że pozytywna ocena ciała wiąże się z częstszym podejmowaniem zachowań prozdrowotnych w ciąży, a poczucie własnej skuteczności pełni istotną rolę w relacji między komponentami obrazu ciała a zachowaniami zdrowotnymi (efekt moderacji).

Efekty projektu obejmują publikację opublikowaną w Scientific Reports: Self-efficacy as a moderator in the relationship between body image and health behaviors in pregnant women. oraz manuskrypt: Body image and social media as predictors of pregnancy health behaviors. (w trakcie procedury recenzyjnej). Wyniki mogą stanowić podstawę do rekomendacji dla praktyki opieki prenatalnej (np. uwzględnienie wsparcia w obszarze obrazu ciała, budowanie samoskuteczności oraz elementy edukacji zdrowotnej z uwzględnieniem roli mediów w poradnictwie dla kobiet ciężarnych).

Linki

Portal Ludzie Nauki: dr Joanna Grzesik-Gąsior


dr inż. Bernadeta Rajchel
Nazwa projektu: „Badanie geofizyczne przewodności gruntu pod kątem rozpoznania ewentualnych obiektów infrastruktury podziemnej”.

Cel projektu

Celem projektu było zastosowanie nowoczesnego, specjalistycznego sprzętu w rozpoznaniu podłoża gruntowego oraz ocena przydatności wybranych metod geofizycznych w tematyce inżynierskiej, a dokładniej w lokalizacji w podłożu gruntowym elementów infrastruktury podziemnej.

Metodologia badań

W ramach pomiarów geofizycznych zaplanowano i przeprowadzono badania georadarowe i konduktometryczne na terenie byłego boiska sportowego należącego do PANS w Krośnie. Wykonano pomiary wstępne oraz właściwe według założonej siatki pomiarowej. Otrzymane profile zostały poddane obróbce komputerowej w specjalistycznych programach.

Rezultaty badań

Wyniki przeprowadzonych badań potwierdziły występowanie infrastruktury podziemnej zgodnie z mapą uzbrojenia lub jej brak. Wyniki przeprowadzonych badań dokładnie opisano w publikacji naukowej pt. „Zastosowanie wybranych metod geofizycznych do inwentaryzacji infrastruktury podziemnej”.

Linki

Portal Ludzie Nauki: dr inż. Bernadeta Rajchel


dr hab. Barbara Krochmal-Marczak, prof. PANS
Nazwa projektu: „Porównanie właściwości antyoksydacyjnych wybranych gatunków roślin uprawnych (ziemniak, batat, marchew) uprawianych w warunkach klimatyczno-glebowych Polski południowo-wschodniej”.

Cel projektu

Celem projektu była realizacja badań dotyczących właściwości antyoksydacyjnych wybranych gatunków roślin uprawnych tj. batatów, ziemniaków i marchwi, zestawienie porównawcze wyników i określenie gatunku o najwyższych wartościach prozdrowotnych.

Metodologia badań

Badania przeprowadzono w miejscowości Żyznów, zlokalizowanej w województwie podkarpackim, na glebie zaliczanej do kompleksu pszennego wadliwego, charakteryzującej się lekko kwaśnym odczynem w zakresie pH 6,0–6,5, oznaczonym w roztworze KCl. W celu realizacji założeń badawczych założono doświadczenie polowe, w którym oceniano wzrost, rozwój oraz cechy użytkowe wybranych odmian roślin. Na przygotowanej plantacji wysadzono następujące obiekty badawcze:

  • dziewięć odmian batata (Ipomoea batatas L.): Okinava, Carmen Rubin, Radiosa, White Triumph, Malokai, Purple, Beauregard oraz Jewel;
  • dwie odmiany ziemniaka jadalnego (Solanum tuberosum L.): Lord i Tajfun;
  • pięć odmian ziemniaka o barwnej skórce i kolorowym miąższu (Solanum tuberosum L.): Rote Emma, Blue Salad, Vitelotte, Red Emmalie oraz Blue Congo;
  • dwie odmiany marchwi (Daucus carota L.): Katrin i Darina.

Zbiór bulw ziemniaka jadalnego, ziemniaka o kolorowej skórce i kolorowym miąższu, batatów oraz korzeni marchwi prowadzono za pomocą kopaczki elewatorowej.

Do badań pobrano losowo dwadzieścia bulw ziemniaka ww. odmian, batatów i korzenia marchwi.  Bulwy i korzenie zostały umyte, osuszone, pokrojone w plastry (około 10 mm) i natychmiast zamrożone w temperaturze -35ºC. Następnie próbki liofilizowano, zmielono młynkiem nożowym i przechowano w lodówce. Badania prowadzono w Laboratorium Oceny Jakości Surowców Zielarskich PANS w Krośnie. Oznaczenia właściwości antyoksydacyjnych ww. gatunków roślin uprawnych opracowano w Instytucie Technologii Żywności i Żywienia Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Rezultaty badań

Wybrane wyniki badań zaprezentowano w formie referatu na konferencji naukowej PANS w Krośnie pn. „Zioła w profilaktyce i terapii chorób. Od juniora do seniora w dniach od 16 do 17 maja 2024 r.

oraz

na konferencji naukowej ,,Nauka dla zrównoważonego rozwoju  i biogospodarki” – problemy i wyzwania XXI wieku” Jubileusz 80-lecia Wydziału Agrobioinżynierii Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, 16-17 października 2024 r.

Opublikowano pracę naukową w czasopiśmie Foods. Publikacja uzyskała 100 pkt. wliczonych do ewaluacji w dyscyplinie Nauk o zdrowiu.

Otrzymane wyniki badań umożliwiły przyjęcie do powołanego przez prof. dr hab. Andrzeja Koteckiego z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu zespołu naukowego celem opracowania podręcznika akademickiego pt.: „Uprawa roślin Tom IV”, rozdział ,,Rośliny okopowe, Batat’’, 2023, s. 233-273.

Linki

Portal Ludzie Nauki: dr hab. Barbara Krochmal-Marczak, prof. PANS


mgr inż. Angelika Uram-Dudek
Nazwa projektu: „Analiza ilościowa i jakościowa innowacyjnych preparatów pozyskiwanych z owoców jagodowych będących źródłem związków o charakterze polifenolowym”.

Cel projektu

Celem badań była ilościowa i jakościowa ocena związków o charakterze polifenolowym występujących w innowacyjnych preparatach tj. octy, wina, soki, shoty bezalkoholowe, powstałych na bazie tzw. super owoców jagodowych, oraz oznaczenie ich właściwości antyoksydacyjnych.

Metodologia badań

Metodologia badawcza opierała się na ocenie profilu związków bioaktywnych w innowacyjnych preparatach z owoców jagodowych (winach, octach oraz bezalkoholowych shotach) z wykorzystaniem technik spektroskopowych. W ramach analizy ilościowej i jakościowej wyznaczono profil antocyjanów, kwasów polifenolowych oraz całkowitą zawartość flawonoidów. Właściwości antyoksydacyjne preparatów, determinujące ich potencjał prozdrowotny, zweryfikowano spektrofotometrycznie za pomocą dwóch niezależnych testów: metody z użyciem stabilnego rodnika DPPH (2,2-difenylo-1-pikrylohydrazyl) oraz testu zdolności redukującej FRAP (z wykorzystaniem kompleksu żelazowo-TPTZ). W celu oceny przydatności badanych produktów w diecie osób z cukrzycą, spektrum analiz rozszerzono o ilościowe oznaczenie zawartości cukrów.

Rezultaty badań

Przeprowadzone badania pozwoliły na szczegółową analizę ilościową i jakościową innowacyjnych preparatów z owoców jagodowych, potwierdzając ich wysoką wartość jako bogatego źródła związków o charakterze polifenolowym oraz silną zdolnością do zmiatania wolnych rodników. Wyniki te wskazują na duży potencjał wykorzystania tych owoców w suplementach diety i żywności funkcjonalnej.

Główne wnioski z badań zostały upowszechnione w formie recenzowanej publikacji naukowej oraz zaprezentowane na konferencjach naukowych.

Linki

Medicinal Herbs: from Past Experience to New Technologies Proceedings of ХІ International Scientific and Practical Conference November, 29-30, 2023.

Portal Ludzie Nauki: mgr inż. Angelika Uram-Dudek


dr Agnieszka Woźniak
Nazwa projektu: „Wpływ napływu niejednorodnego wiatru na kształt łopat turbiny wiatrowej oraz wskaźniki efektywności energetycznej turbiny wiatrowej”.

Cel projektu

Niniejsze badania miały na celu zbadanie wpływu charakterystyki wiatru na efektywność energetyczną. Zakres pracy obejmował badanie wpływu lokalnych warunków wietrzynych i przestrzennych na sprawność elektrowni wiatrowych.

Metodologia badań

Badania przebiegły zgodnie z sekwencyjnym procesem ekstrakcji danych, odnosząc się do dwóch kluczowych perspektyw. W pierwszym aspekcie, badano zależność między średnimi rocznymi prędkościami wiatru a rodzajem terenu pod względem sprawności turbiny wiatrowej. Druga perspektywa analizowała związek między ww. zmiennymi a konstrukcjami łopat turbin wiatrowych. W pracy opisano eksperymentalną weryfikację matematycznego modelu projektowania wirnika w niejednolitym przepływie wiatru, oraz oceniono opłacalność ekonomiczną takich inwestycji przy użyciu standardowych wskaźników finansowych.

Rezultaty badań

Wyniki poparte dowodami, podkreśliły znaczenie dokładnej oceny prędkości wiatru i warunków przestrzennych na danym obszarze w celu optymalizacji lokalnego wykorzystania zasobów wiatru do produkcji energii elektrycznej. Ponadto, wyniki badań pokazują, że dostosowanie geometrii łopat turbiny wiatrowej do lokalizacji elektrowni może zmaksymalizować lokalne wykorzystanie zasobów.

Co więcej, badanie ujawniło rozbieżności w geometrii łopat w różnych mocach turbin i typach terenu, oferując nowatorski wgląd w optymalizację wydajności turbin wiatrowych. Odkrycia te torują drogę do przyszłych przedsięwzięć badawczych mających na celu dalsze wyjaśnienie zawiłej relacji między warunkami wiatrowymi i przestrzennymi a geometrią turbiny. Dostarczając zatwierdzone metody optymalizacji parametrów geometrycznych turbiny, badania autorów otwierają możliwości zwiększenia lokalnych inwestycji w energię wiatrową, promując w ten sposób rozproszony rozwój energii i wzmacniając bezpieczeństwo energetyczne. Przyszłe badania mogą zbadać ekonomiczne implikacje optymalizacji geometrii łopat w oparciu o warunki wiatrowe i przestrzenne, co spowoduje poprawę efektywności energetycznej i zrównoważonego rozwoju turbin wiatrowych.

Linki

A. Woźniak, A. Kluczek, P. Nycz, Approach for Identifying the Impact of Local Wind and Spatial Conditions on Wind Turbine Blade Geometry, International Journal of Energy Research, Volume 2024.

A. Woźniak, A. Kluczek, Evaluation of the economic efficiency of a wind turbine considring wind shear in the blade design, Economic Analysis and Policy, Vol. 90, March 2026, s. 220-237, 2026.

Portal Ludzie Nauki: dr Agnieszka Woźniak