Dzisiaj obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego. 82 lata temu, 1 sierpnia 1944 r. na mocy rozkazu dowódcy Armii Krajowej gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” rozpoczęło się powstanie warszawskie. Tysiące Polaków stanęło do walki z okupantem w boju o wyzwolenie stolicy. Walki wybuchły o godzinie 17.00 tzw. „godzinie W”. Zryw mieszkańców Warszawy, planowany na kilka dni, upadł dopiero 2 października 1944 r., po 63 dniach walk. Celem powstańców było wyzwolenie Polski spod okupacji niemieckiej i dominacji sowieckiej. Jak twierdził gen. Leopold Okulicki: „Jeśli powstanie się powiedzie, to Rosja będzie musiała albo uznać nas, albo siłą złamać na oczach świata”.
W dniu rozpoczęcia walk stan liczebny jednostek Armii Krajowej w Warszawie wynosił ok. 50 tys. żołnierzy. Do walki przystąpiły również członkowie Narodowych Sił Zbrojnych, Korpusu Bezpieczeństwa i Polskiej Armii Ludowej. W pierwszych dniach powstania Polacy wyzwolili kolejne obszary spod władzy Niemców, m.in. prawobrzeżną część Warszawy. Powstańcy wzbudzili nadzieję na wolność w sercach warszawiaków – mieszkańcy stolicy uczestniczyli w budowie barykad, wywieszali biało-czerwone flagi oraz śpiewali pieśni patriotyczne. Przewaga hitlerowskich wojsk oraz brak większego zaangażowania ze strony zachodnich sojuszników sprawił, że trwające 63 dni powstanie ostatecznie zakończyło się klęską. W wyniku walk zginęło szacunkowo ok. 180 tys. cywilów, 25 tys. zostało rannych, a Warszawa została doszczętnie zniszczona.
Pomimo klęski zrywu pod względem militarnym, pod względem politycznym powstanie warszawskie ocenia się jako wydarzenie przełomowe w historii narodu polskiego. Heroiczna walka warszawskich powstańców była największym zbrojnym zrywem niepodległościowym w okupowanej przez Niemców Europie. 63 dni nieustannej walki stały się demonstracją suwerenności – hart ducha i niezłomność polskich powstańców udowodniły, że naród polski jest gotowy do walki o prawo do samostanowienia. Jak twierdził Jan Nowak Jeziorański, powstanie warszawskie sprawiło że „państwo polskie, chociaż zniewolone i wasalne, zachowało swoją odrębność, przetrwało Stalina, który w swych zamysłach prawdopodobnie chciał z niego z czasem uczynić część ZSRS”. „Można przegrać bitwę, a nawet wojnę, lecz ocalić naród. I tak się stało” – Jan Nowak Jeziorański.
Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego jest świętem państwowym obchodzonym corocznie od 2010 r. w dniu 1 sierpnia na mocy ustawy z dnia 9 października 2009 r. uchwalonej przez Sejm z inicjatywy Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. Święto ustanowiono w hołdzie bohaterom powstania: „W hołdzie bohaterom Powstania Warszawskiego – tym, którzy w obronie bytu państwowego, z bronią w ręku walczyli o wyzwolenie Stolicy, dążyli do odtworzenia instytucji niepodległego Państwa Polskiego, sprzeciwili się okupacji niemieckiej i widmu sowieckiej niewoli zagrażającej następnym pokoleniom Polaków”.
Źródło: sejm.gov.pl
Źródło: histomag.org