{"id":1187,"date":"2021-12-07T19:06:12","date_gmt":"2021-12-07T18:06:12","guid":{"rendered":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/?p=1187"},"modified":"2021-12-07T19:08:19","modified_gmt":"2021-12-07T18:08:19","slug":"polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/","title":{"rendered":"Polska, Judasz s\u0142owia\u0144szczyzny [200 LAT DOSTOJEWSKIEGO] – tekst Grzegorza Przebindy opublikowany w „Gazecie Wyborczej”"},"content":{"rendered":"\n

4 grudnia 2021 | 05:55<\/p>\n\n\n\n

Dostojewski nie ceni\u0142 Polak\u00f3w. Ale Jan Pawe\u0142 II ceni\u0142 Dostojewskiego.<\/p>\n\n\n\n

Dwusetna rocznica urodzin autora \u201eIdioty”, obchodzona dok\u0142adnie 11 listopada 2021 r., sk\u0142ania nas do rozpocz\u0119cia szkicu o Fiodorze Dostojewskim od przypomnienia jego postawy wobec Polski, przynajmniej tej jej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3ra od wojen napoleo\u0144skich i kongresu wiede\u0144skiego znajdowa\u0142a si\u0119 pod w\u0142adz\u0105 cara.<\/p>\n\n\n\n

Gdy zatem w 1878 r. pojawi\u0142y si\u0119 w Europie pog\u0142oski, \u017ce nowym w\u0142odarzem Stolicy Apostolskiej, po zmar\u0142ym Piusie IX, mo\u017ce teraz zosta\u0107 polski kardyna\u0142 Mieczys\u0142aw Halka-Led\u00f3chowski, Dostojewski w \u201eDzienniku pisarza” bi\u0142 g\u0142o\u015bno na trwog\u0119. By\u0142 wszak do g\u0142\u0119bi duszy przekonany, \u017ce polski papie\u017c nie b\u0119dzie robi\u0142 nic innego, opr\u00f3cz wskrzeszania Starej Polski, w granicach sprzed 1772 r. Tymczasem \u015bwietlana przysz\u0142o\u015b\u0107 Polak\u00f3w mo\u017cliwa by\u0142a, zdaniem pisarza, wy\u0142\u0105cznie w Polsce Nowej:<\/p>\n\n\n\n

\u201eJest Polska Nowa, wyzwolona przez cara, odradzaj\u0105ca si\u0119, kt\u00f3ra niew\u0105tpliwie mo\u017ce oczekiwa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci jednakowego losu z ka\u017cdym plemieniem s\u0142owia\u0144skim, kiedy s\u0142owia\u0144szczyzna wyzwoli si\u0119 i zmartwychwstanie w Europie. Ale Starej Polski nie b\u0119dzie nigdy, dlatego \u017ce ona nie b\u0119dzie wsp\u00f3\u0142istnie\u0107 z Rosj\u0105. Jej idea\u0142em jest stan\u0105\u0107 na miejscu Rosji w \u015bwiecie s\u0142owia\u0144skim” (prze\u0142. Maria Le\u015bniewska).<\/p>\n\n\n\n

Gdy jeszcze pod koniec lat 80. XX stulecia mia\u0142em okazj\u0119 rozmawia\u0107 w Pary\u017cu z rosyjskim pisarzem emigracyjnym W\u0142adimirem Maksimowem, us\u0142ysza\u0142em, \u017ce ceni on Polak\u00f3w tak\u017ce i za to, \u017ce czytaj\u0105 i lubi\u0105 Dostojewskiego w sytuacji, gdy sam pisarz nie darzy\u0142 ich, ogl\u0119dnie m\u00f3wi\u0105c, szczeg\u00f3ln\u0105 sympati\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Na obron\u0119 Dostojewskiego mo\u017ce przemawia\u0107 fakt, \u017ce przekonanie o wiecznym trwaniu ziem polskich w cesarstwie rosyjskim by\u0142o wtedy jednym z fundament\u00f3w rosyjskiego patriotyzmu, kszta\u0142towanego notabene przez elity. Identycznie wszak jak Dostojewski s\u0105dzili – i przed nim, i po nim – wielki poeta Aleksander Puszkin, religijny my\u015bliciel Piotr Czaadajew, wybitny ekumenista W\u0142adimir So\u0142owjow, a wielce utalentowany liryk Fiodor Tiutczew okre\u015bli\u0142 by\u0142 nawet Polsk\u0119 \u201eJudaszem s\u0142owia\u0144szczyzny”.<\/p>\n\n\n\n

Czy nale\u017cy si\u0119 nam, Polakom, oburza\u0107? Bynajmniej. Taki by\u0142 po prostu kanon ka\u017cdego nacjonalistycznego patriotyzmu, jest on takim co do formy tak\u017ce i dzisiaj. Jestem jako\u015b dziwnie przekonany, \u017ce gdyby legionowi wsp\u00f3\u0142czesnych historyk\u00f3w polskich – dzi\u015b twardo kszta\u0142tuj\u0105cemu antyrosyjski patriotyzm w Polsce – przysz\u0142o \u017cy\u0107 w Rosji Dostojewskiego, to g\u0142osi\u0142by tam wesp\u00f3\u0142 z nim konieczno\u015b\u0107 stworzenia w\u0142a\u015bnie \u201eNowej Polszy”.<\/p>\n\n\n\n

Kto g\u0142osi Antychrysta<\/h2>\n\n\n\n

Ciekawszy jest stosunek Dostojewskiego do papiestwa. W przywo\u0142anym ju\u017c fragmencie z \u201eDziennika pisarza” odnajdujemy jeszcze passus o tym, \u017ce ewentualny papie\u017c Led\u00f3chowski, zajmuj\u0105cy si\u0119 niezmiennie wskrzeszaniem Starej Polski, b\u0119dzie to czyni\u0107 z uszczerbkiem dla og\u00f3lno\u015bwiatowej w\u0142adzy papie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

Nie dajmy si\u0119 jednak zwie\u015b\u0107 tej stylistyce – \u201eog\u00f3lno\u015bwiatowa w\u0142adza papie\u017cy” by\u0142a w oczach Dostojewskiego tak samo gro\u017ana dla prawos\u0142awnej Rosji, jak i wskrzeszanie owej Starej Polski. \u0141agodny ksi\u0105\u017c\u0119 Lew Myszkin z \u201eIdioty” raz tylko popada na kartach powie\u015bci w straszliw\u0105 w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107<\/a> – gdy w salonie Jepanczyn\u00f3w wykrzykuje swe skrywane dot\u0105d my\u015bli o \u201eistocie papiestwa”:<\/p>\n\n\n\n

\u201eKatolicyzm rzymski jest nawet gorszy od samego ateizmu, takie jest moje zdanie! (\u2026) Ateizm g\u0142osi tylko nico\u015b\u0107, a katolicyzm idzie dalej: g\u0142osi Chrystusa sfa\u0142szowanego, zak\u0142amanego i zbezczeszczonego, Chrystusa biegunowo przeciwnego! G\u0142osi Antychrysta (\u2026). Wed\u0142ug mnie, katolicyzm nie jest nawet wiar\u0105, tylko po prostu kontynuacj\u0105 Zachodniego Imperium Rzymskiego (\u2026). Papie\u017c zagarn\u0105\u0142 ziemi\u0119, tron ziemski i uj\u0105\u0142 miecz w r\u0119k\u0119; od tego czasu wszystko te\u017c tak idzie, tylko do miecza dodano k\u0142amstwo, matactwo, oszustwo, fanatyzm, przes\u0105dy, \u0142otrostwo (\u2026), wszystko sprzedano za pieni\u0105dze, za pod\u0142\u0105 w\u0142adz\u0119 \u015bwieck\u0105. Czy\u017c to nie jest nauka Antychrysta?!” (prze\u0142. Jerzy J\u0119drzejewicz).<\/p>\n\n\n\n

A gdyby B\u00f3g nie istnia\u0142?<\/h2>\n\n\n\n

Historia Europy tak si\u0119 u\u0142o\u017cy\u0142a, \u017ce jesieni\u0105 1978 r. – r\u00f3wne zatem sto lat po nieudanym dla Led\u00f3chowskiego konklawe – papie\u017cem zosta\u0142 Polak Karol Wojty\u0142a. Spe\u0142ni\u0142y si\u0119 najczarniejsze sny Dostojewskiego – w jednej osobie zjednoczy\u0142y si\u0119 teraz dwie \u201emoce piekielne”: pot\u0119ga Rzymu oraz intrygi Starej Polski. W dodatku polski papie\u017c nie skrywa\u0142 swego uwielbienia dla Dostojewskiego, a ju\u017c szczeg\u00f3lnie dla \u201eIdioty”. Studiowa\u0142 go jeszcze w czasach krakowskich, a w okresie watyka\u0144skim czyta\u0142a mu regularnie na g\u0142os fragmenty \u201eIdioty” Wanda P\u00f3\u0142tawska.<\/p>\n\n\n\n

Papie\u017c z Polski odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 tak\u017ce do Dostojewskiego jako tego, kt\u00f3ry przestrzega\u0142 \u015bwiat przed porzucaniem Boga. 13 sierpnia 1991 r., co sam s\u0142ysza\u0142em, Jan Pawe\u0142 II m\u00f3wi\u0142 w Krakowie:<\/p>\n\n\n\n

\u201eDla cz\u0142owieka przy ko\u0144cu XX stulecia program brzmi: \u00bb\u017cyjmy tak, jak gdyby B\u00f3g nie istnia\u0142\u00ab. Jednak je\u015bli B\u00f3g nie istnieje, wszystko wolno – stwierdzi\u0142 ju\u017c Dostojewski. Jeste\u015bmy poza dobrem i z\u0142em – dopowiada Nietzsche. Kiedy wiek XX zbli\u017ca si\u0119 ku ko\u0144cowi, mamy za sob\u0105 do\u015bwiadczenia a\u017c nazbyt wymowne i straszliwe, kt\u00f3re \u015bwiadcz\u0105 o tym, co w rzeczywisto\u015bci oznacza ten nietzschea\u0144ski program. Ku czemu idziemy, \u017cyj\u0105c tak, jakby B\u00f3g nie istnia\u0142?”.<\/p>\n\n\n\n

Wtedy te\u017c s\u0105dzi\u0142em identycznie, dzi\u015b wszak patrz\u0119 na najbli\u017cszy \u015bwiat z przeciwnej, by tak rzec, perspektywy: \u201eKu czemu zmierzamy, \u017cyj\u0105c tak, jakby B\u00f3g istnia\u0142, a jednocze\u015bnie prezentuj\u0105c, i to z dum\u0105, zatwardzia\u0142e katolickie serca – szczeg\u00f3lnie w obliczu tragedii przybysz\u00f3w z innego \u015bwiata?”. Dzi\u015b – gdy na granicy polsko-bia\u0142oruskiej, w lasach i na \u0142\u0105kach pa\u0144skich, umieraj\u0105 z g\u0142odu, ch\u0142odu i wycie\u0144czenia uchod\u017acy z Bliskiego Wschodu<\/a> wraz z dzie\u0107mi – nasi przyw\u00f3dcy polityczni i duchowni zachowuj\u0105, i to w najlepszym razie, kamienne katolickie oblicza\u2026<\/p>\n\n\n\n

Tu pragn\u0105\u0142bym jeszcze raz przywo\u0142a\u0107 osob\u0119 ksi\u0119cia Myszkina, tym razem w kontek\u015bcie jego wypowiedzi o mi\u0142osiernym Bogu – na pewno bliskiej i Dostojewskiemu, i Wojtyle. Na pytanie Rogo\u017cyna, czy ksi\u0105\u017c\u0119 wierzy w Boga, Myszkin z rado\u015bci\u0105 o\u017cywi\u0142 posta\u0107 spotkanej przez siebie ongi\u015b Rosjanki z ludu, z u\u015bmiechni\u0119tym – pierwszy raz w \u017cyciu! – dzieckiem na r\u0119ku:<\/p>\n\n\n\n

\u201e\u00bbTak jak matka si\u0119 cieszy, kiedy zobaczy pierwszy u\u015bmiech swojego dzieci\u0105tka, tak te\u017c sam Pan B\u00f3g odczuwa rado\u015b\u0107, kiedy zauwa\u017cy z nieba, \u017ce grzesznik przed nim pada na kolana i modli si\u0119 ca\u0142ym sercem, ca\u0142\u0105 dusz\u0105\u00ab. Powiedzia\u0142a mi to baba, wyrazi\u0142a w tych mniej wi\u0119cej s\u0142owach tak\u0105 g\u0142\u0119bok\u0105, tak\u0105 subteln\u0105 i prawdziwie religijn\u0105 my\u015bl (\u2026), w kt\u00f3rej zawar\u0142a si\u0119 ca\u0142a istota chrze\u015bcija\u0144stwa (\u2026), o Bogu jako o naszym Ojcu i o rado\u015bci, jak\u0105 Bogu sprawia cz\u0142owiek, podobnie jak ojcu sprawia rado\u015b\u0107 rodzone dziecko – najwa\u017cniejsza my\u015bl Chrystusa!”.<\/p>\n\n\n\n

O tobie mowa, cz\u0142owiecze<\/h2>\n\n\n\n

Gdy w 1950 r. Kurosawa filmowa\u0142 z pasj\u0105 \u201eIdiot\u0119” Dostojewskiego, przeni\u00f3s\u0142 akcj\u0119 tego utworu, tocz\u0105c\u0105 si\u0119 w schy\u0142kowym cesarskim Petersburgu drugiej po\u0142owy XIX stulecia, do cesarskiej Japonii po ostatniej wojnie \u015bwiatowej. Myszkin przyje\u017cd\u017ca nad New\u0119 ze Szwajcarii, a u Kurosawy bohater wraca do \u017cycia po wyj\u015bciu z niewoli ameryka\u0144skiej. Widzimy zatem w filmie mrowisko japo\u0144skie, niepotrafi\u0105ce jeszcze zagoi\u0107 ran zadanych sobie przez udzia\u0142 w \u201eosi z\u0142a” Tokio – Berlin – Rzym, a potem przez Hiroszim\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Kto i w Polsce zanurzy si\u0119 dzisiaj w przestrze\u0144 tej powie\u015bci, b\u0119dzie tak samo jak jej dawniejsi admiratorzy zauroczony okrutn\u0105 aktualno\u015bci\u0105 idei, wydarze\u0144 i charakter\u00f3w ludzkich. \u201eDe te fabula narratur”, czyli – o tobie mowa, cz\u0142owiecze, niezale\u017cnie, czy\u015b \u017cy\u0142 w XIX wieku Dostojewskiego, czy te\u017c by\u0142e\u015b \u015bwiadkiem mrocznego XX stulecia Kurosawy, czy te\u017c przeznaczono ci budowanie swego losu w dzisiejszej okrutnej Polsce.<\/p>\n\n\n\n

***Grzegorz Przebinda – ur. w 1959 r., rusycysta i historyk idei, profesor UJ. Tytu\u0142: \u201eWyborcza”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

4 grudnia 2021 | 05:55 Dostojewski nie ceni\u0142 Polak\u00f3w. Ale Jan Pawe\u0142 II ceni\u0142 Dostojewskiego. Dwusetna rocznica urodzin autora \u201eIdioty”, obchodzona dok\u0142adnie 11 listopada 2021 r., sk\u0142ania nas do rozpocz\u0119cia szkicu o Fiodorze Dostojewskim od przypomnienia jego postawy wobec Polski, przynajmniej tej jej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3ra od wojen napoleo\u0144skich i kongresu [\u2026] <\/p>\n

<\/div>\n

Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":57,"featured_media":1189,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1187","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"yoast_head":"\nPolska, Judasz s\u0142owia\u0144szczyzny [200 LAT DOSTOJEWSKIEGO] - tekst Grzegorza Przebindy opublikowany w "Gazecie Wyborczej" - Instytut Humanistyczny PANS w Kro\u015bnie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Polska, Judasz s\u0142owia\u0144szczyzny [200 LAT DOSTOJEWSKIEGO] - tekst Grzegorza Przebindy opublikowany w "Gazecie Wyborczej"\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"4 grudnia 2021 | 05:55 Dostojewski nie ceni\u0142 Polak\u00f3w. Ale Jan Pawe\u0142 II ceni\u0142 Dostojewskiego. Dwusetna rocznica urodzin autora \u201eIdioty”, obchodzona dok\u0142adnie 11 listopada 2021 r., sk\u0142ania nas do rozpocz\u0119cia szkicu o Fiodorze Dostojewskim od przypomnienia jego postawy wobec Polski, przynajmniej tej jej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3ra od wojen napoleo\u0144skich i kongresu [\u2026] Read More\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Humanistyczny PANS w Kro\u015bnie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-12-07T18:06:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-12-07T18:08:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pans.krosno.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2021\/12\/DOSTOYEVSKY.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"503\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"456\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Bartosz Go\u0142\u0105bek\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Bartosz Go\u0142\u0105bek\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Bartosz Go\u0142\u0105bek\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb70195a5aeabe88d51256d821faa2d9\"},\"headline\":\"Polska, Judasz s\u0142owia\u0144szczyzny [200 LAT DOSTOJEWSKIEGO] – tekst Grzegorza Przebindy opublikowany w „Gazecie Wyborczej”\",\"datePublished\":\"2021-12-07T18:06:12+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-07T18:08:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/\"},\"wordCount\":1320,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/9\\\/2021\\\/12\\\/DOSTOYEVSKY.png\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/\",\"name\":\"Polska, Judasz s\u0142owia\u0144szczyzny [200 LAT DOSTOJEWSKIEGO] - tekst Grzegorza Przebindy opublikowany w \\\"Gazecie Wyborczej\\\" - Instytut Humanistyczny PANS w Kro\u015bnie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/9\\\/2021\\\/12\\\/DOSTOYEVSKY.png\",\"datePublished\":\"2021-12-07T18:06:12+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-07T18:08:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/9\\\/2021\\\/12\\\/DOSTOYEVSKY.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/9\\\/2021\\\/12\\\/DOSTOYEVSKY.png\",\"width\":503,\"height\":456},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Polska, Judasz s\u0142owia\u0144szczyzny [200 LAT DOSTOJEWSKIEGO] – tekst Grzegorza Przebindy opublikowany w „Gazecie Wyborczej”\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/\",\"name\":\"Instytut Humanistyczny PANS w Kro\u015bnie\",\"description\":\"Instytut Humanistyczny - Pa\u0144stwowa Akademia Nauk Stosowanych\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/#organization\",\"name\":\"Instytut Humanistyczny PANS w Kro\u015bnie\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/9\\\/2023\\\/01\\\/Logo-PANS-2022-pelne.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/9\\\/2023\\\/01\\\/Logo-PANS-2022-pelne.png\",\"width\":3096,\"height\":696,\"caption\":\"Instytut Humanistyczny PANS w Kro\u015bnie\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cb70195a5aeabe88d51256d821faa2d9\",\"name\":\"Bartosz Go\u0142\u0105bek\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ad10819676385baed8ebd4d7be0d4ba77dd5fdc0f4779d414dea3126fd3aec33?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ad10819676385baed8ebd4d7be0d4ba77dd5fdc0f4779d414dea3126fd3aec33?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ad10819676385baed8ebd4d7be0d4ba77dd5fdc0f4779d414dea3126fd3aec33?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Bartosz Go\u0142\u0105bek\"},\"description\":\"dr Bartosz Go\u0142\u0105bek Dyrektor Instytutu Humanistycznego Karpacka Pa\u0144stwowa Uczelnia w Kro\u015bnie (dawniej PWSZ)\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/instytut-humanistyczny\\\/author\\\/bartoszgolabek\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Polska, Judasz s\u0142owia\u0144szczyzny [200 LAT DOSTOJEWSKIEGO] - tekst Grzegorza Przebindy opublikowany w \"Gazecie Wyborczej\" - Instytut Humanistyczny PANS w Kro\u015bnie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Polska, Judasz s\u0142owia\u0144szczyzny [200 LAT DOSTOJEWSKIEGO] - tekst Grzegorza Przebindy opublikowany w \"Gazecie Wyborczej\"","og_description":"4 grudnia 2021 | 05:55 Dostojewski nie ceni\u0142 Polak\u00f3w. Ale Jan Pawe\u0142 II ceni\u0142 Dostojewskiego. Dwusetna rocznica urodzin autora \u201eIdioty”, obchodzona dok\u0142adnie 11 listopada 2021 r., sk\u0142ania nas do rozpocz\u0119cia szkicu o Fiodorze Dostojewskim od przypomnienia jego postawy wobec Polski, przynajmniej tej jej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3ra od wojen napoleo\u0144skich i kongresu [\u2026] Read More","og_url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/","og_site_name":"Instytut Humanistyczny PANS w Kro\u015bnie","article_published_time":"2021-12-07T18:06:12+00:00","article_modified_time":"2021-12-07T18:08:19+00:00","og_image":[{"width":503,"height":456,"url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2021\/12\/DOSTOYEVSKY.png","type":"image\/png"}],"author":"Bartosz Go\u0142\u0105bek","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Bartosz Go\u0142\u0105bek","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/"},"author":{"name":"Bartosz Go\u0142\u0105bek","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/#\/schema\/person\/cb70195a5aeabe88d51256d821faa2d9"},"headline":"Polska, Judasz s\u0142owia\u0144szczyzny [200 LAT DOSTOJEWSKIEGO] – tekst Grzegorza Przebindy opublikowany w „Gazecie Wyborczej”","datePublished":"2021-12-07T18:06:12+00:00","dateModified":"2021-12-07T18:08:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/"},"wordCount":1320,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2021\/12\/DOSTOYEVSKY.png","inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/","url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/","name":"Polska, Judasz s\u0142owia\u0144szczyzny [200 LAT DOSTOJEWSKIEGO] - tekst Grzegorza Przebindy opublikowany w \"Gazecie Wyborczej\" - Instytut Humanistyczny PANS w Kro\u015bnie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2021\/12\/DOSTOYEVSKY.png","datePublished":"2021-12-07T18:06:12+00:00","dateModified":"2021-12-07T18:08:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/#primaryimage","url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2021\/12\/DOSTOYEVSKY.png","contentUrl":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2021\/12\/DOSTOYEVSKY.png","width":503,"height":456},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/polska-judasz-slowianszczyzny-200-lat-dostojewskiego-tekst-grzegorza-przebindy-opublikowany-w-gazecie-wyborczej\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Polska, Judasz s\u0142owia\u0144szczyzny [200 LAT DOSTOJEWSKIEGO] – tekst Grzegorza Przebindy opublikowany w „Gazecie Wyborczej”"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/#website","url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/","name":"Instytut Humanistyczny PANS w Kro\u015bnie","description":"Instytut Humanistyczny - Pa\u0144stwowa Akademia Nauk Stosowanych","publisher":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/#organization","name":"Instytut Humanistyczny PANS w Kro\u015bnie","url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/01\/Logo-PANS-2022-pelne.png","contentUrl":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2023\/01\/Logo-PANS-2022-pelne.png","width":3096,"height":696,"caption":"Instytut Humanistyczny PANS w Kro\u015bnie"},"image":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/#\/schema\/person\/cb70195a5aeabe88d51256d821faa2d9","name":"Bartosz Go\u0142\u0105bek","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ad10819676385baed8ebd4d7be0d4ba77dd5fdc0f4779d414dea3126fd3aec33?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ad10819676385baed8ebd4d7be0d4ba77dd5fdc0f4779d414dea3126fd3aec33?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ad10819676385baed8ebd4d7be0d4ba77dd5fdc0f4779d414dea3126fd3aec33?s=96&d=mm&r=g","caption":"Bartosz Go\u0142\u0105bek"},"description":"dr Bartosz Go\u0142\u0105bek Dyrektor Instytutu Humanistycznego Karpacka Pa\u0144stwowa Uczelnia w Kro\u015bnie (dawniej PWSZ)","url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/author\/bartoszgolabek\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1187","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-json\/wp\/v2\/users\/57"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1187"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1188,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1187\/revisions\/1188"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/instytut-humanistyczny\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}