{"id":15696,"date":"2026-05-03T06:00:00","date_gmt":"2026-05-03T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/?p=15696"},"modified":"2026-04-27T09:37:46","modified_gmt":"2026-04-27T07:37:46","slug":"235-lat-konstytucji-3-maja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/","title":{"rendered":"235 lat Konstytucji 3 Maja"},"content":{"rendered":"\n

Rozmowa z prof. Zofi\u0105 Zieli\u0144sk\u0105, znawczyni\u0105 Polski XVIII-wiecznej, autork\u0105 wielu publikacji o okresie Sejmu Wielkiego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Konstytucja 3 Maja gruntownie odrodzi\u0142a polskie pa\u0144stwo od strony ustrojowej i przekona\u0142a Polak\u00f3w, \u017ce w ich spu\u015bci\u017anie ustrojowej by\u0142y elementy, kt\u00f3re mog\u0142y pos\u0142u\u017cy\u0107 jako budulec nowej, odrodzonej ustawy zasadniczej.<\/p>\n\n\n\n

MHP: Dlaczego Konstytucja, kt\u00f3ra \u017cy\u0142a nieco ponad rok jest taka wa\u017cna?
<\/strong>
Prof. Zofia Zieli\u0144ska:<\/strong> Przede wszystkim dlatego, \u017ce gruntownie odrodzi\u0142a polskie pa\u0144stwo od strony ustrojowej, w bardzo istotny spos\u00f3b, i przekona\u0142a Polak\u00f3w, to jest drugie znaczenie, trwalsze w gruncie rzeczy, \u017ce w ich spu\u015bci\u017anie ustrojowej by\u0142y elementy bardzo ustrojowe, kt\u00f3re mog\u0142y pos\u0142u\u017cy\u0107 za budulec nowej, odrodzonej ustawy zasadniczej.<\/p>\n\n\n\n

Nowa konstytucja by\u0142a konieczno\u015bci\u0105?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 XVIII wieku pa\u0144stwo polskie by\u0142o niesuwerenne. Rosja we wsp\u00f3\u0142pracy z Prusami ca\u0142\u0105 swoj\u0105 uwag\u0119 skupia\u0142a na tym, aby pa\u0144stwo si\u0119 nie wzmocni\u0142o. Aby zastarza\u0142e wady ustrojowe nie mog\u0142y zosta\u0107 usuni\u0119te. O liberum veto wszyscy wiedzieli, \u017ce jest absolutnie nie do utrzymania, skoro niszczy sejmy, podstawowy organ ustawodawczy. O tym, \u017ce armia nie mo\u017ce liczy\u0107 kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy, armia pa\u0144stwa kt\u00f3re ma 800 tys. km kwadratowych przed rozbiorem pierwszym, podczas gdy pa\u0144stwa o\u015bcienne maj\u0105 ponad 200 tys. \u2013 te\u017c wszyscy rozumieli, \u017ce tak by\u0107 nie mo\u017ce. Ale nad utrzymaniem stanu s\u0142abo\u015bci pa\u0144stwa czuwa\u0142y pa\u0144stwa o\u015bcienne \u2013 Rosja przede wszystkim, bo ona by\u0142a g\u0142\u00f3wnym beneficjentem, od niej Polska by\u0142a zale\u017cna. I w 1788 roku zebra\u0142 si\u0119 Sejm, na kt\u00f3ry Katarzyna II, w\u0142adczyni Rosji, zgodzi\u0142a si\u0119, aby zosta\u0142 skonfederowany.<\/p>\n\n\n\n

Nie mo\u017cna go by\u0142o zerwa\u0107. Na sejmie skonfederowanym nie dzia\u0142a liberum veto. Gdy si\u0119 zorientowano w Petersburgu, \u017ce na tym sejmie wybuch\u0142 bunt przeciwko Rosji, za p\u00f3\u017ano by\u0142o na jego zrywanie. Katarzyna II dosz\u0142a do wniosku, \u017ce najpierw pokona Turcj\u0119, z kt\u00f3r\u0105 od 1787 roku by\u0142a w stanie wojny,
a potem uderzy na Polsk\u0119, i \u017ce b\u0119dzie udawa\u0107, \u017ce to co si\u0119 dzieje w Polsce j\u0105 nie interesuje.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki temu Sejm Wielki zyska\u0142 cztery lata faktycznej suwerenno\u015bci. To pokazuje te\u017c, \u017ce w pierwszym momencie, kiedy  uzyskali\u015bmy suwerenno\u015b\u0107 i  mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144, potrafili\u015bmy \u2013 jak to oni m\u00f3wi\u0105 we wst\u0119pie do Konstytucji 3 maja \u2013 \u201ezastarza\u0142e rz\u0105du polskiego wady usun\u0105\u0107\u201d i nada\u0107 Polsce kszta\u0142t ustrojowy, kt\u00f3ry zar\u00f3wno budzi\u0142 szacunek w  Europie, jak przede wszystkim gwarantowa\u0142 sprawne pa\u0144stwo. Sprawne pa\u0144stwo, w kt\u00f3rym Sejm dzia\u0142a\u0142 niezagro\u017cony przez liberum veto ani inne wady,
a w\u0142adza wykonawcza zosta\u0142a bardzo wzmocniona w stosunku do tego, co by\u0142o wcze\u015bniej i mog\u0142a prowadzi\u0107 to pa\u0144stwo w okresie miedzy sesjami.<\/p>\n\n\n\n

Faktyczni tw\u00f3rcy Konstytucji…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Autorem pierwotnym jest Stanis\u0142aw August, do niego si\u0119 zwr\u00f3ci\u0142 przyw\u00f3dca Sejmu, kt\u00f3ry straci\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 – Ignacy Potocki w grudniu 1790, prosz\u0105c aby kr\u00f3l napisa\u0142 konstytucj\u0119, bo jemu si\u0119 tego nie uda\u0142o uczyni\u0107. Stanis\u0142aw August w ci\u0105gu mniej wi\u0119cej 3 tygodni konstytucj\u0119 u\u0142o\u017cy\u0142. Nast\u0119pnie
2 miesi\u0105ce toczy\u0142y si\u0119 dyskusje pomi\u0119dzy  Stanis\u0142awem Augustem, kt\u00f3ry mia\u0142 przekonania monarchiczne, chcia\u0142 wzmocnienia w\u0142adzy wykonawczej z kr\u00f3lewsk\u0105 na czele, i Ignacym Potockim, kt\u00f3ry mia\u0142 przekonania republika\u0144skie, to znaczy chcia\u0142 wzmocnienia Sejmu kosztem w\u0142adzy wykonawczej. Doszli do porozumienia, dzie\u0144 3 maja jest tego dowodem.<\/p>\n\n\n\n

Jak Konstytucja zosta\u0142a przyj\u0119ta w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Konstytucja zosta\u0142a uchwalona w maju 1791, a w lutym 1792 odby\u0142y si\u0119 sejmiki zwane przez historyk\u00f3w referendum konstytucyjnym. I poza jednym sejmikiem \u2013 wo\u0142y\u0144skim, wszystkie sejmiki aprobowa\u0142y konstytucj\u0119, wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzi\u0119kowa\u0142a wylewnie kr\u00f3lowi za jej przyj\u0119cie i za ratunek kraju.
O ratunku, o poczuciu, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 w wa\u017cnym momencie historycznym i maj\u0105 szans\u0119 uratowania pa\u0144stwa m\u00f3wili tw\u00f3rcy konstytucji w preambule.  Wida\u0107 poczucie odpowiedzialno\u015bci jej tw\u00f3rc\u00f3w, przekonanie, \u017ce Polska znajduje si\u0119 w takiej chwili, w kt\u00f3rej ma szanse si\u0119 ocali\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Wyra\u017anie zyskali mieszczanie to r\u00f3\u017cnica do poprzedniego stanu\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mieszczanie uzyskali pe\u0142ny samorz\u0105d, miasto zostaje wyj\u0119te spod w\u0142adzy starost\u00f3w, co by\u0142o bardzo dolegliwe dla mieszczan, uzyskali pe\u0142ny samorz\u0105d administracyjny, s\u0105dowy znowelizowany, uzyskali Neminem captivabimus nisi iure victum<\/em> czyli prawo nietykalno\u015bci maj\u0105tkowej, mo\u017cliwo\u015b\u0107 nabywania d\u00f3br ziemskich.<\/p>\n\n\n\n

Mieszczanie uzyskali jeszcze dost\u0119p do wszystkich praktycznie urz\u0119d\u00f3w w pa\u0144stwie oraz przewidziano szerok\u0105 nobilitacj\u0119 dla najaktywniejszych i pe\u0142ni\u0105cych pewne wa\u017cne funkcje mieszczan. Wprawdzie nie dostali osobnej izby sejmowej, ale uzyskali wp\u0142yw na ustawodawstwo sejmowe, maj\u0105c prawo wysy\u0142ania przedstawicieli swoich do komisji policji, skarbu i asesorii czyli do agend pa\u0144stwowych kt\u00f3re rozstrzyga\u0142y o gospodarce, administracji i s\u0105downictwie szlachecko-miejskim jako s\u0105downictwie apelacyjnym.<\/p>\n\n\n\n

Ch\u0142opi zyskali najmniej, to by\u0142 wielki dylemat. Spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie to jest jeszcze wci\u0105\u017c spo\u0142ecze\u0144stwo szlacheckie, a tu dochodz\u0105 mieszczanie. Chodzi  o to, \u017ceby nie zrazi\u0107 szlachty, kt\u00f3ra obawia si\u0119, \u017ce je\u015bli w\u0142adza nad ch\u0142opami zostanie jej odj\u0119ta, to ona gospodarczo bardzo straci. Ale
po pierwsze ch\u0142opi zostali uznani za pe\u0142noprawnych cz\u0142onk\u00f3w narodu i to w dw\u00f3ch miejscach. Jest mowa o ludzie roboczym, kt\u00f3ry stanowi najg\u0142\u00f3wniejsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 narodu i jest mowa o wojsku narodowym, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodzi ca\u0142y nar\u00f3d. Ca\u0142y nar\u00f3d ma obowi\u0105zek broni\u0107 ojczyzny, czyli tak\u017ce ch\u0142opi.<\/p>\n\n\n\n

Po drugie, ch\u0142opi, kt\u00f3rzy wracali do kraju z emigracji, sk\u0105dkolwiek, uzyskiwali wolno\u015b\u0107. Wolno\u015b\u0107 osobist\u0105 tak\u017ce. Natomiast nie wiemy jak potoczy\u0142yby si\u0119 te umowy mi\u0119dzy ch\u0142opem a panem, kt\u00f3re sejm przewidzia\u0142. Ale dlaczego mia\u0142yby si\u0119 potoczy\u0107 w niekorzystny spos\u00f3b?  <\/p>\n\n\n\n

Sejm zyska\u0142 wi\u0119ksz\u0105 rang\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do reformy Sejmu, jak\u0105 przeprowadzona na Sejmie czteroletnim doda\u0142abym to, \u017ce sejm by\u0142 w tej chwili niekwestionowanym zwierzchnikiem ustawodawczym pa\u0144stwa. Co sejm zdecydowa\u0142, to by\u0142o, to stawa\u0142o si\u0119 ustaw\u0105. To jest nowo\u015b\u0107 w polskim prawie.<\/p>\n\n\n\n

Po drugie zasadnicz\u0105 zmian\u0105 jak\u0105 konstytucja wprowadzi\u0142a to zmiana ustroju w kierunku monarchicznym. Zwi\u0119kszenia w\u0142adzy wykonawczej. Potocki z Ko\u0142\u0142\u0105tajem os\u0142abili ten pierwotny projekt silnej w\u0142adzy wykonawczej Stanis\u0142awa Augusta, ale w bardzo niewielkim stopniu.<\/p>\n\n\n\n

W  konstytucji jest takie zdanie: \u201eDo\u015bwiadczenie nauczy\u0142o, \u017ce zaniedbanie tej cz\u0119\u015bci rz\u0105du \u2013 czyli w\u0142adzy wykonawczej – nieszcz\u0119\u015bciami nape\u0142ni\u0142o Polsk\u0119\u201d Oni maj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, ze w\u0142adza wykonawcza b\u0119dzie jak zawsze w Polsce odpowiedzialna przed w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105, przed Sejmem, ale zyskuje realn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania, w szczeg\u00f3lno\u015bci wzmocniona jest w\u0142adza kr\u00f3lewska. Przy tak zdolnym polityku jak Stanis\u0142aw August to musia\u0142o oznacza\u0107 znacznie bardziej spr\u0119\u017cyste pa\u0144stwo, kierowane przez w\u0142adc\u0119 do\u015bwiadczonego maj\u0105cego pod swoj\u0105 w\u0142adz\u0105 w stra\u017cy ministeria. To s\u0105 te elementy, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107, i\u017c Konstytucja 3 maja przynios\u0142a nam monarchizm konstytucyjny.<\/p>\n\n\n\n

Szkoda, \u017ce na tak kr\u00f3tko…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Konstytucja obowi\u0105zywa\u0142a kr\u00f3tko, ale by\u0142a bardzo wa\u017cna. Po pierwsze obca przemoc, cho\u0107 na chwil\u0119 usta\u0142a, a po drugie pokaza\u0142a, \u017ce mamy elity, kt\u00f3re   wiedz\u0105 jak Polsk\u0119 naprawi\u0107 i jak umiej\u0119tnie to przeprowadzi\u0107. Przywraca\u0142a szacunek dla pa\u0144stwa i siebie samego. Konstytucja 3 maja sta\u0142a si\u0119 ogromnie wa\u017cn\u0105 spu\u015bcizn\u0105 na d\u0142ugie lata niewoli.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Zachecamy do obejrzenia kr\u00f3tkiego filmu, pt. Konstytucja 3 maja – historia prosto z Zamku<\/a><\/strong>, kt\u00f3ry pochodzi ze strony youtube Zamek Kr\u00f3lewski w Warszawie – Muzeum<\/p>\n\n\n\n

Tekst pochodzi ze strony Muzeum Historii<\/a> Polski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o obrazk\u00f3w: <\/p>\n\n\n\n

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy)<\/p>\n\n\n\n

Polona: Ustawa rz\u0105dowa: prawo uchwalone dnia 3 Maia roku 1791<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozmowa z prof. Zofi\u0105 Zieli\u0144sk\u0105, znawczyni\u0105 Polski XVIII-wiecznej, autork\u0105 wielu publikacji o okresie Sejmu Wielkiego Konstytucja 3 Maja gruntownie odrodzi\u0142a polskie pa\u0144stwo od strony ustrojowej i przekona\u0142a Polak\u00f3w, \u017ce w ich spu\u015bci\u017anie ustrojowej by\u0142y elementy, kt\u00f3re mog\u0142y pos\u0142u\u017cy\u0107 jako budulec nowej, odrodzonej ustawy zasadniczej. MHP: Dlaczego Konstytucja, kt\u00f3ra \u017cy\u0142a nieco [\u2026] <\/p>\n

<\/div>\n

Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":51,"featured_media":15697,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-15696","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"\n235 lat Konstytucji 3 Maja - Biblioteka PANS w Kro\u015bnie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"235 lat Konstytucji 3 Maja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rozmowa z prof. Zofi\u0105 Zieli\u0144sk\u0105, znawczyni\u0105 Polski XVIII-wiecznej, autork\u0105 wielu publikacji o okresie Sejmu Wielkiego Konstytucja 3 Maja gruntownie odrodzi\u0142a polskie pa\u0144stwo od strony ustrojowej i przekona\u0142a Polak\u00f3w, \u017ce w ich spu\u015bci\u017anie ustrojowej by\u0142y elementy, kt\u00f3re mog\u0142y pos\u0142u\u017cy\u0107 jako budulec nowej, odrodzonej ustawy zasadniczej. MHP: Dlaczego Konstytucja, kt\u00f3ra \u017cy\u0142a nieco [\u2026] Read More\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Biblioteka PANS w Kro\u015bnie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-03T04:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2026\/04\/3maja-02.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"katarzynamercik\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"katarzynamercik\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"katarzynamercik\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c9ff6e5eba674ea170d1a36eaefb36a3\"},\"headline\":\"235 lat Konstytucji 3 Maja\",\"datePublished\":\"2026-05-03T04:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/\"},\"wordCount\":1331,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/4\\\/2026\\\/04\\\/3maja-02.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/\",\"name\":\"235 lat Konstytucji 3 Maja - Biblioteka PANS w Kro\u015bnie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/4\\\/2026\\\/04\\\/3maja-02.jpg\",\"datePublished\":\"2026-05-03T04:00:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/4\\\/2026\\\/04\\\/3maja-02.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/4\\\/2026\\\/04\\\/3maja-02.jpg\",\"width\":1200,\"height\":800},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/235-lat-konstytucji-3-maja\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"235 lat Konstytucji 3 Maja\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/\",\"name\":\"Biblioteka PANS w Kro\u015bnie\",\"description\":\"Biblioteka - Pa\u0144stwowa Akademia Nauk Stosowanych\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/#organization\",\"name\":\"Biblioteka PANS w Kro\u015bnie\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/4\\\/2023\\\/01\\\/Logo-PANS-2022-pelne.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/4\\\/2023\\\/01\\\/Logo-PANS-2022-pelne.png\",\"width\":3096,\"height\":696,\"caption\":\"Biblioteka PANS w Kro\u015bnie\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c9ff6e5eba674ea170d1a36eaefb36a3\",\"name\":\"katarzynamercik\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/21727a12d13e904ad34927ca13b67bf3e378f9c09de13a7fcf59f3ebf0b0fab9?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/21727a12d13e904ad34927ca13b67bf3e378f9c09de13a7fcf59f3ebf0b0fab9?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/21727a12d13e904ad34927ca13b67bf3e378f9c09de13a7fcf59f3ebf0b0fab9?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"katarzynamercik\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/pans.krosno.pl\\\/biblioteka\\\/author\\\/katarzynamercik\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"235 lat Konstytucji 3 Maja - Biblioteka PANS w Kro\u015bnie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"235 lat Konstytucji 3 Maja","og_description":"Rozmowa z prof. Zofi\u0105 Zieli\u0144sk\u0105, znawczyni\u0105 Polski XVIII-wiecznej, autork\u0105 wielu publikacji o okresie Sejmu Wielkiego Konstytucja 3 Maja gruntownie odrodzi\u0142a polskie pa\u0144stwo od strony ustrojowej i przekona\u0142a Polak\u00f3w, \u017ce w ich spu\u015bci\u017anie ustrojowej by\u0142y elementy, kt\u00f3re mog\u0142y pos\u0142u\u017cy\u0107 jako budulec nowej, odrodzonej ustawy zasadniczej. MHP: Dlaczego Konstytucja, kt\u00f3ra \u017cy\u0142a nieco [\u2026] Read More","og_url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/","og_site_name":"Biblioteka PANS w Kro\u015bnie","article_published_time":"2026-05-03T04:00:00+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":800,"url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2026\/04\/3maja-02.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"katarzynamercik","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"katarzynamercik","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/"},"author":{"name":"katarzynamercik","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/#\/schema\/person\/c9ff6e5eba674ea170d1a36eaefb36a3"},"headline":"235 lat Konstytucji 3 Maja","datePublished":"2026-05-03T04:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/"},"wordCount":1331,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2026\/04\/3maja-02.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/","url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/","name":"235 lat Konstytucji 3 Maja - Biblioteka PANS w Kro\u015bnie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2026\/04\/3maja-02.jpg","datePublished":"2026-05-03T04:00:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/#primaryimage","url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2026\/04\/3maja-02.jpg","contentUrl":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2026\/04\/3maja-02.jpg","width":1200,"height":800},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/235-lat-konstytucji-3-maja\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"235 lat Konstytucji 3 Maja"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/#website","url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/","name":"Biblioteka PANS w Kro\u015bnie","description":"Biblioteka - Pa\u0144stwowa Akademia Nauk Stosowanych","publisher":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/#organization","name":"Biblioteka PANS w Kro\u015bnie","url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2023\/01\/Logo-PANS-2022-pelne.png","contentUrl":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2023\/01\/Logo-PANS-2022-pelne.png","width":3096,"height":696,"caption":"Biblioteka PANS w Kro\u015bnie"},"image":{"@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/#\/schema\/person\/c9ff6e5eba674ea170d1a36eaefb36a3","name":"katarzynamercik","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/21727a12d13e904ad34927ca13b67bf3e378f9c09de13a7fcf59f3ebf0b0fab9?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/21727a12d13e904ad34927ca13b67bf3e378f9c09de13a7fcf59f3ebf0b0fab9?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/21727a12d13e904ad34927ca13b67bf3e378f9c09de13a7fcf59f3ebf0b0fab9?s=96&d=mm&r=g","caption":"katarzynamercik"},"url":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/author\/katarzynamercik\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15696","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15696"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15696\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15703,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15696\/revisions\/15703"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pans.krosno.pl\/biblioteka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}